با ما کربلا . از اینجا تا کربلا با صلوات - واقعا چه چیزی در زیارت امام حسین (ع) نهفته است که توصیه ها و روایات فراوانی برای رفتن به سفر زیارتی کربلا و زائر شدن آن حضرت از ائمه هدی ع نقل شده است. براستی امام حسین ع چه کرده است که زیارتش اینهمه ثواب و پاداش دارد ؟
آنچه در زيارت حسين بن على(ع) بسيار چشمگير است، ثوابهاى كلان و پاداشهاى عظيم و محير العقولى است كه در روايات ائمه، براى آن بيان شده است.
امام صادق(ع) در روايتى، براى زيارت حسين بن على، ثوابى همچون پاداش نبرد در ركاب پيامبر و امام عادل بيان مىrlm;كند.
(1) در جاى ديگر، پاداشى همچون اجر شهيدان ( بدر ) را نويد مىrlm;دهد.
(2) و در احاديث بسيارى، ثواب حج و عمره مكرر رابراى آن بر مىrlm;شمارد.
در سخنى، امام صادق(ع) براى كسى كه به زيارت حسين برود، با اين خصوصيت كه نسبت به حق آن حضرت، معرفت و شناخت داشته باشد ( عارفا بحقه ) پاداش آزاد كردن هزار برده، و آماده كردن هزار اسب براى مجاهدان راه خدا را بشارت داده است.
(3) و با تعبيرات ديگر، پاداشهايى كمتر و بيشتر نقل شده است.
تور کربلا از تهران
مىrlm;دانيم كه هر عمل،با توجه به اينكه در چه زمانى، در چه مكانى، و در چه شرايطى و از سوى چه كسى و با چه انگيزه و هدفى و با چه ميزان رشد و آگاهى و بصيرت، انجام بگيرد، ارزشهاى متفاوت و تاءثيراتى مختلف پيدا مىrlm;كند.
مرحوم علامه مجلسى،در بيان رمز اين اختلاف پاداشها و گوناگونى تعبيرها در ثواب آن، مىrlm;گويد:
( ...شايداختلاف اين اخبار، در اندازه ارزش و فضيلت و ثواب زيارت را توان بر اختلاف اشخاص و عملها، و نيز، كم و زيادى ترس در راه زيارت، يا دورى و نزديكى مسافت و ...حمل كرد.زيرا هر عمل نيكى، نسبت به اختلاف مراتب اخلاص و شناخت و تقوا و ديگر شرايطى كه موجب كمال يك عمل است، داراى ثواب و ارزشهاى متفاوت مىrlm;شود.علاوه بر اينكه در بسيارى از احاديث، امامان، طبق درك و شعور و اندازه ايمان و ظرفيت و گنجايش فكرى طرف، سخن مىrlm;گفتند...)(4) آنچه مسلم است، زیارتrlm; كربلا، هميشه آزاده نبوده، بلكه همراه با گرفتاريها و محدوديتهايى بوده است كه موجب دشوارى زيارت مىrlm;گشته است ولى ائمه، براى همين شرايط هم، تكليف را ساقط ندانسته و به زيارت حسين(ع) دستور مىrlm;دادند.

به اين قطعه از تاريخ، دقت كنيد:
يكى از شيعيان، بهrlm;نام حسين، نوه ( ابو حمزه ثمالى )، نقل كرده است كه:
در اواخر دوره بنى اميه به قصد زيارت حسين بن على، بيرون آمدم rlm;ولى مخفيانه حركت مىrlm;كردم تا اهل شام، نفهمند، تا اينكه شب فرا رسيد و مردم به خواب رفتند.شب، از نيمه گذشته بود كه غسل زيارت كردم و به سوى قبر سيدالشهدا عزيمت كردم.
نزديكيهاىrlm; قبر كه رسيدم، با مردى رو به رو شدم، زيبا روى و خوشبو و سفيد چهره، كه به من گفت:
برگرد، الانrlm; نمیتوانى زيارت كنى.برگشتم.تور کربلا از تهران
اواخر شب باز رفتم، باز هم آن مرد را ديدم كه گفت:دسترسى پيدا نمىrlm;كنى.
گفتم:چرا نتوانتمrlm; به زيارت فرزند پيامبر و سالار جوانان بهشت برسم؟ من پياده از كوفه در اين شب جمعه به اينجا آمدهrlm; ام. مىrlm;ترسم كه صبح شود و هوا روشن گردد و نيروهاى مسلح بنى rlm;اميه مرا بكشد.
گفت:برگرد، فعلا نمىrlm;شود...چون حضرت موسى و فرشتگان، هم اكنون به زيارت مشغولند. تور کربلا از تهران
برگشتم و صبر كردم تا اينكه سحر د.غسل كردم و نزديك قبر رفتم و آن مرقد را زيارت نمودم و نماز صبح را در آنجا خواندم و از ترس شاميان، بسرعت از آنجا برگشتم ).(5)
آيا كسى كه rlm;در چنين وضعيت مخفيانه، به زيارت قبر مولايش حسين برود و همراه با دلهره و هراس از نگهبانانى كه ماءمور كنترل و ممانعت از زئران تربت كربلا هستند، زيارت كند، مستحق ثوابى بيشتر نيست؟!
( معاويه بن وهب ) مىrlm;گويد وارد منزل حضرت صادق(ع) شدم.در نمازخانه منزلش، به نماز ايستاده بود، صبر كردم تا نمازش تمام شد.ديدم پس از نماز، دست به دعابرداشت و براى زائران قبر حسين بن على دعا كرد، آنانكه با انفاق مال و تلاش بدنى به زيارت مىrlm;روند، براى پيوند با ائمه و شاد كردن رسول خدا و پاسخگويى به فرمان امامان و خشمگين ساختن دشمنان و راضى كردن خداوند.و چنين دعا كرد:
خدايا، از آنانrlm;راضى باش، و خود و خانوادهrlm;شان را، شب و روز، نگهدار، و همراهىrlm;شان كن و از شر هر جبار سركشى و ستمگر، و از گزند شياطين نهانrlm;و آشكار در امانشان بدار و نيازهايشان را برآور...خدايا به آنان، بخاطر اينكه از وطن، دور ماندند و ما را بر فرزندان و بستگان خود برگزيدند، بهترين پاداشها را عطا كن.خدايا!دشمنان ما، اين زائران را به خاطر سفر، ملامت كردند ولى اين سرزنشها، هرگز پيروان ما را از اين زيارت، مانع نگشت.آمدند تا با مخالفان ما مخالفت كرده باشند!خدايا!آن چهرهrlm;ها را كه آفتاب در اين راه تغيير داد، رحمت كن، آن صورتهائى را كه بر تربت حسين، قرار گرفت، مورد لطف قرار بده، آن چشمهايى را كه در راه ما اشك ريخت، آن دلهايىrlm;كه براى ما و تشنگى ما سوخت، آن نالهrlm;هايى كه براى ما سر داده شد، رحمت كن.
خدايا!من آن بدنها و جانها را تا قيامت، تا هنگام ورود به كوثر در آن روز تشنگى بزرگ، به تو امانت مىrlm;سپارم...
امام، همچنان دعا مىrlm;خواند و سجده مىrlm;كرد.
پس از فراغتrlm;از نماز، گفتم:اين دعاهايى را كه از شما شنيدم، اگر در حق كسى بود كه خدا را نمىrlm;شناخت، مىrlm;پنداشتم كه هرگز به آتش دوزخ نخواهد سوخت به خدا قسم، (با اين دعاهاى شما؟آرزو كردم كه اى كاش به حج نرفته بودم و حسين را زيارت مىrlm;كردم.
امام فرمود:توبه او بسيار نزديكى.پس چه چيز مانع از آن مىrlm;شود كه به زيارتش بروى؟اى معاويه بن وهب!مبادا كه اين كار را ترك كنى؟ تور کربلا از تهران
گفتم:نمىrlm;پنداشتمrlm;كه كار، به اين ارزش و عظمت مىrlm;رسد.(6) همين معاويه بن وهب، نقل مىrlm;كند كه:
امام صادق(ع)به من فرمود، هرگز زيارت حسين(ع) را به خاطر ترس، رها مكن.هر كس زيارت آن حضرت را واگذارد و به سبب ترس، زيارت نكند، حسرت فراوان خواهد ديد.اى معاويه!آيا دوست ندارى كه خداوند تو را در ميان كسانى ببيند كه پيامبر دعايشان كرده است؟آيا دوست ندارى كه با فرشتگان همدوش باشى و در قيامت، بى گناه به محشر آيى و جزء كسانى باشى كه با پيامبر دست مىrlm;دهند؟!...(7) رسول خدا ، در ضمن گفتار مفصلىrlm;به اميرالمومنين، كه فضيلت زيارت قبر على و فرزندش حسين و تشويق به زيارت آنان را بيان مىrlm;كند و ثواب اخروى آنرا مىrlm;گويد، مىrlm;فرمايد:
ليكن عدهrlm;اى پستrlm;و فرومايه، زائران قبر شما را سرزنش و ملامت مىrlm;كنند، آنچنانكه زن بدكاره را ملامت مىrlm;كنند، آنان، بدترين افراد امت من مىrlm;باشند كه هرگز به شفاعتم نرسند و بر حوض كوثر وارد نشوند...)(8)
در سخنى ديگر، پيامبر اسلام، خطاب به حسين، هنگامى كه جاى شمشير را بر پيكر او مىrlm;بوسيد، فرمود:
تو و پدرت و برادرت، شهيد خواهيد شد.
حسين، مىrlm;پرسد:از امت تو، چه كسانى ما را زيارت خواهند كرد؟
پيامبر فرمود:مرا،و پدر و برادرت و خودت را، جز كسانى از امت راستين من، زيارت نمىrlm;كند.)(9)
در حديث هم، زيارت ائمه، در رديف جهاد با دشمنان به حساب آمده است.(10)
زيارت حسين، براى تهيدستان، به جاى زيارت حج محسوب مىrlm;شود و خداوند، پاداش حج را به آنان مىrlm;دهد.(11)
يكى از زنانrlm;شيعه، به نام ( ام سعيد احمسيه ) كه اهل عراق بود و براى زيارت قبور شهداى احد، به مدينه مشرف شده بود، در مدينه، به خدمتكار خود گفت:مركبى براى رفتن به مزار شهدا كرايه كن.
آنگاه،تصميم گرفت تا آماده شدن مركب، به ديدار فرزند پيامبر، حضرت صادق(ع) برود.
در حالى كه ديداروى با امام در منزل آن حضرت، طول كشيده و كرايهrlm;چى، معطل گشته بود، خدمتكارش آمد و به ( ام احمسيه ) گفت:مركب، آماده است.
امام صادق(ع) پرسيد:چه مركب؟كجا مىrlm;خواهى بروى؟
آن زن،مىrlm;گويد:گفتم:سر خاك شهدا، حضرت صادق(ع) فرمود:تعجب از شما مردم عراق است، براى زيارت شهدا، راهى طولانى و سفرى دراز را طىrlm;مىrlm;كنيد ولى ( سيدالشهدا ) را وا مىrlm;گذاريد و به زيارتش نمىrlm;رويد! گفتم:سيد الشهدا كيست؟
فرمود:حسين بن على.
گفتم:من زنى بيش نيستم.
امام:باشد!... براىrlm;كسى مثل تو، مانعى ندارد كه به زيارتش بروى، آنگاه از ثواب عظيم اين زيارت، برايم بيان فرمود.)(12) در مورد زيارت شائقانهrlm;و عاشقانه كه از يور محبت و شيفتگى انجام گيرد، نيز، احاديثى نقل شده است كه به ذكر دو نمونه اكتفا مىrlm;شود:
امام صادق(ع) فرمود:
روز قيامت،يك منادى ندا مىrlm;دهد:( زائران حسين كجايند؟) جمعى بر مىrlm;خيزند.به آنان گفته مىrlm;شود:در زيارت حسين، چه مىrlm;خواستيد و چه اراده كرديد؟
مىrlm;گويند:زيارتrlm;ما، بخاطر محبت به پيامبر و على و فاطمه بود.
به آنان گفته مىrlm;شود:اينك،اين محمد و على و فاطمه و حسين و حسين! پس به آنان بپيونديد.شما در درجات آنان هستيد.به پرچم پيامبر ملحق شويد.
آنگاه،آنان، در سايه سار لواى خاصى كه در دست على بن ابى طالب است قرار مىrlm;گيرند تا وارد بهشت گردند.(13) محبت، انسان را در دنيا به اين دودمان، پيوند ميدهد.زيارت محبت آميز هم، در نهايت انسان را در آخرت به خاندان رسالت پيوند ميدهد.آشنايى انسانها را در اين دنيا با دستگاهrlm;ولايت و خاندان پيامبر عامل جذب به اين ( عروه الوثقى ) است كه در آن دنيا هم ( حبل المتين ) نجات و سعادت خواهد شد.
تور کربلا از تهران
از امام صادق(ع) روايت شده است كه:
خواستار سكونت در بهشت بايد زيارت ( مظلوم ) را رها نكند.
مىrlm;پرسند:مظلوم كيست؟
مىrlm;فرمايد:حسين است.هر كس با شوق به او و محبت به رسول اللهrlm;و فاطمه و على، او را زيارت كند بر سفرهrlm;هاى بهشتى مهمان اهل بيت خواهد بود.(14) تاءكيدى كه امام، روى عنصر ( مظلوميت ) در زيارت سيد الشهدادارد، جاى دقت و تامل است و انگيزه حمايت از مظلوم و احياء ياد او و سپاس از فداكارى انسانى والا در برابر ظالمان را بيان مىrlm;كند.
ائمه، در صدد تشويقrlm;مردم به زيارتند.يعنى ايجاد شوق و رغبت و انگيزه و علاقه،و اين اشتياق، در صورتى فراهم مىrlm;آيد كه آثار يك عمل و نتايج يك اقدام، براى شخص، روشن باشد.
در زيارت كربلا، چه پاداشى مىrlm;تواند بزرگتر از ( بهشت ) باشد؟
و چه انگيزهrlm;اىrlm;قوىrlm;تر از ( مرضى حق ) بودن، و خشنودى رسول خدا را جذب كردن؟و چه نتيجه اى بالاتر از پيوند با اهل بيت، در دنيا و آخرت؟
اين همه تاكيد، چرا؟
علاوه بر پاداشrlm;زيادتر و تاءكيد بيشتر نسبت به زيارت قبر حسين بن على (ع)، از نظر مناسبتهاى زمانى هم آن فوق العادگى، كاملا محسوس است.
همانگونهrlm;كه شيعيان آن حضرت، در هر مناسبت و مجلس و محفلى - حتى مراسم شادى و جشن هم - از حسين ياد مىrlm;كنند و ياد او رانمك هر مجلس مىrlm;دانند، ائمهrlm;هم نسبت به زيارت او - از دور يا نزديك - اينگونه اصرار و تاءكيد داشتهrlm;اند.
درروايات مربوط به زيارت هم، در هر فرصت و مناسبتى، در تمام ايامrlm;و فصول سال، در همه حالات سفر و حضر، غم و شادى ، اعياد و وفيات، شبهاى قدر، مبعث، فطر،نيمه شعبان، غدير، عاشورا، و ...دستور يه زيارت حسين بن على(ع) دادهrlm;اند.و بيش از همه ائمه و حتى رسول خدا، به زيارت سيدالشهدا تاكيد شده است.
اينهابراى چيست؟مىrlm;توان گفت براى اين است كه، عاشوراى حسين و حادثه كربلا، ( سمبل ) است.
همچنانكه مخالفتrlm;و دشمنى دشمنان هم، بيش او همه، با نام و ياد و مزار مظلوم كربلا بوده است چرا كه كربلا در نظرشان سمبل مقاومت بوده است.
البته بايدبه تاريخ نگاه كرد، تا هم عمق تاءثير عاشورا را در سرنوشت اسلامrlm;و مسلمين دريافت، و هم ميزان خصومت دشمنان را با اين (مزار) و ( تربت )، شناخت.تبلور درخشان خط ائمه، در حركت عاشورا بود و كينه توزى شديد دشمنان حق و اهل بيت هم، در مخالفت با آن حضرت، و اثرات شهادتش انجام مىrlm;گرفت.حتى سالها بعد از نابودى امويان هم، بخش عظيمى از جامعه، همچنان دچار ضايعات و عوارض و آثار سوء تبليغاتrlm;و تعليمات مسمومى بود كه در آن دوره خفقان و در آن ( هزار ماه سياه ) ايجاد شده بود.
تشويق موكدبه زيارت كربلا، در جهت خنثى كردن و محو نمودن هر چه بيشتر آن ضايعات و سموم بود.
كربلا، از يك سو،سمبل مظلوميت آن پيشوايان عدل بود، و از سويى، مظهر دفاع بزرگ آل على و عترت پيامبر، از اسلام و قرآن، حتى به قيمت جانهاى عزيز و گرانقدرو قتل عامهاى شگفت و هولناك.
توجه و روىrlm;آوردن به مزار سيد الشهدا، در واقع تكرار و يادآورى همه روزهrlm;و همواره حق و مظلوميت و تكليف و تعهد بود، تا دلها به آن جهت و آن سو، تمايل پيدا كند و امت اسلام، ( كربلايى ) شود و فكر و ذكر و نشست و برخاست و آغاز و انجام شيعه، همواره ( حسينى ) گردد.
خداوند اگر براى زيارت كربلاى حسين، پاداش هزار حج و عمره مىrlm;دهد، چون حج هم به بركت عاشورا باقى مانده است.حج را هم حسين زنده كرد.حيات اسلام در سايه خون پاك شهيدان كربلا بود.اگر نامى و سخنى از پيامبر و كعبه و قبله و وى و دين و قرآن مانده است، به بركت وجود حسين و خون و شهادت اوست.
اسلام، مديونrlm;سيد الشهداء است.از اينجاست كه مىrlm;گوييم:كربلا، همه چيز ماست، چون اساس دين را حفظ كرد.
مگر نه اينكهrlm;امويان، كمر به هدم اسلام بسته بودند؟! مگر نه اينكه برنامهrlm;هاى ضد اسلام رجعت طلبان، در راستاى ارزشهاى جاهلى، يكى پس از ديگرى احيا مىrlm;شد؟مگر نه اينكه آل اميه، اسلام را به بازيچه گرفته بودند و خلافت اسلام را همچون توپى ميان خود دست به دست مىrlm;گرداند؟! مگر نه اينكه حسين بن على فرمود:
در شرايطى كهrlm;امت اسلامى به والى و زمامدار ناپاك و نالايقى همچون ( يزيد ) گرفتار شده است، ( فعلى الاسلام السلام ) بايد با اسلام خداحافظى كرد و با دين، بدرود گفت؟! بنابر اين، حركت عاشورا، پيش از آنكه يك نهضت شيعى و در جهت احياى حق آل محمد باشد، يك حركت اسلامى و براى نجات دين خدا بود، كه در آستانه زوال و نيستى قرار داشت.
پس كربلا، تنها مربوطrlm;به شيعيان نيست، بلكه قبله گاه همه مسلمين است، چرا كه فسق علنى يزيد و بدعتها و تحريفها و ستمها و اسلام زدايىrlm;هاى بنىrlm;اميه،ازنظر اهل سنت هم مطرود و محكوم است و ايستادن در مقابل آن رجعت فاحش يك عمل ارزشمند!... سخن خود حسين، اين بود كه اگر استوارى و استقامت دين جدم با مرگ من است، پس:اى تيغها بياييدفر فرق من فرود...ان كان دين محمد لا يستقم الا بقتلى يا سيوف خذينى.
آن همه تاءكيد،براى آن است كه حسين، اسلام را زنده كرد و خون او، بقاء دين را بيمه نمود.و .... پيامبر، در وجود حسين، تداوم يافت.
حديث معروف:
( حسينrlm;منى و انا من حسين ) شايد يكى از معانىrlm;اش اين باشد كه همچنانكه حسين از من است، من هم از حسينم، يعنى اگر نام من و دينم و كتاب آسمانىrlm;ام، حيات وابديت يافته است.به بركت حسين است و من نيز از حسينم.
پس، چونrlm;كربلاى حسين، مظهر و سمبل و اسوه است، مزار او نيز چنين است و زيارت قبرش هم، بيش از همه مورد سفارش پيشوايان دين است.
پاورقى :
1 - ثواب الاعمال، ص 81.
2 - كامل الزيارت ، ص 183.
3 - همان، ص 164.
4 - بحار الانوار، ج 98 ص 44.
5- بحار الانوار، ج 98 ص 57 و 59 (دو حديث است، با اندكى اختلاف در تعبيرات).
6 - كاملrlm;الزيارات، ص 116، بحار الانوار، ج ص 8 و 52.و سائل الشعيه، ج 10 ص 320.
7 - كامل الزيارات، ص 117.
8 - بحار الانوار، ج 97 ص 121.
9 - بحار الانوار، ج 97 ص 119، كامل الزيارات، ص 70.
10 - بحار الانوار، ج 97 ص 124 .
11 - وسائل الشيعه، ج 10 ص 360.
12- همان ص 339، بحار الانوار، ج 98 ص 36 و 71 (با اندكى اختلا و تغييير در عبارتها).
13 - وسايل الشيعه ج 10 ص 387.
14 - همان.